BAHAGI 2
Dahan-dahang ipinasok ng matangkad na pulis, si Patrolman Alvarez, ang kanyang magaspang na kamay sa kanang bulsa ng suot na shorts ni Victoria. Nakangisi pa ang kasama nitong si Patrolman Ramos, animo’y naghihintay na makakita ng kontrabando, droga, o kahit anong bagay na puwede nilang gamitin upang idiin lalo ang dalaga.
“Baka may patalim o sachet ito, Pare,” bulong ni Ramos na tila nananabik sa magiging huli nila. “Siguradong patong-patong na kaso ang aabutin ng matapang na ’to.”
Subalit habang kumakapa si Alvarez, hindi manipis na plastic o matalim na metal ang sumalubong sa kanyang mga daliri. Isang makapal, mabigat, at makinis na bagay na gawa sa tunay na katad ang nahawakan niya.
Nang ilabas niya ito sa liwanag ng araw, tumambad ang isang itim na leather wallet badge case. Sa gitna nito ay may kumikinang na gintong sagisag na may tatak ng Republika ng Pilipinas, at sa ibaba ay may malinaw na ukit: INTERNAL AFFAIRS SERVICE – OFFICE OF THE INSPECTOR GENERAL.
Nawala ang ngisi sa mukha ni Alvarez. Biglang nanlamig ang kanyang mga palad.
Dahan-dahan niyang binuklat ang leather case. Sa loob ay nakalagay ang opisyal na identification card.

Pangalan: ATTY. VICTORIA ISABELLE S. MENDOZA
Ranggo at Katungkulan: POLICE SENIOR SUPERINTENDENT (COLONEL) / SPECIAL INVESTIGATOR, PNP-IAS (CAMP CRAME)
Natigilan si Alvarez. Parang binuhusan ng nagyeyelong tubig ang buo niyang katawan. Ang kanyang bibig ay bahagyang bumuka ngunit walang salitang lumabas. Ang kanyang mga mata ay nanlaki habang palipat-lipat ang tingin sa hawak na ID at sa mukha ng babaeng nakaposas sa kanyang harapan.
“O, ano ’yan, Alvarez? Bato ba? Pera?” usisa ni Ramos na hindi pa gaanong nakikita ang hawak ng kasama. Lumapit ito nang bahagya at sumilip sa ibabaw ng balikat ni Alvarez.
Nang mabasa ni Ramos ang mga letrang nakalimbag sa ID, literal na umurong ang kanyang dila. Ang kayabangan at bagsik sa kanyang mukha ay agad napalitan ng labis na takot at pamumutla.
“A-Atty… C-Colonel… Mendoza?” nanginginig na bigkas ni Alvarez. Halos mabitawan niya ang pitaka.
Nanatiling tuwid ang tayo ni Victoria sa kabila ng pagkakatali ng kanyang mga kamay sa likod. Walang bahid ng galit o takot sa kanyang mukha—tanging lamig, talas, at matinding awtoridad ang bumalot sa kanyang mga mata.
“Tapos na ba kayong basahin ang aking pagkakakilanlan, Patrolman Alvarez? Patrolman Ramos?” mahinahon ngunit mariing tanong ni Victoria. Bawat pantig ng kanyang boses ay tila latigo na humahampas sa pandinig ng dalawa.
“M-Ma’am… C-Colonel, nagkamali po kami—” natatarantang sambit ni Ramos. Agad niyang hinugot ang susi ng posas mula sa kanyang sinturon. Nanginginig ang kanyang mga kamay habang sinusubukang isalpak ang susi sa posas ni Victoria. Sa sobrang kaba, dalawang beses pa itong nahulog sa semento bago niya nagawang buksan ang mekanismo.
CLICK.
Bumitiw ang bakal. Dahan-dahang hinaplos ni Victoria ang kanyang mga pulso na namula dahil sa marahas na pagkakabaon ng posas kanina. Tiningnan niya ang mga ito nang may malamig na pagkadismaya bago muling ibinaling ang tingin sa dalawang pulis na ngayon ay nakayuko na at halos manginig sa kinatatayuan.
“Huwag kayong kikilos,” utos ni Victoria.
Kinuha niya ang kanyang ID case mula sa nanginginig na kamay ni Alvarez. Pagkatapos, nilapitan niya ang kanyang kotse, kinuha ang kanyang driver’s license at registration papers na basta na lamang inihagis ni Alvarez sa bubong kanina, at maingat itong inayos sa kanyang bag.
Sumunod, kinuha niya ang kanyang cellphone na nasa ibabaw ng dashboard. May pinindot siyang button sa screen.
“Naka-live stream ang kabuuang video feed mula sa aking dashcam at sa aking personal body camera na nakakabit sa collar ng aking polo papunta sa central monitoring server ng IAS Region IV-A,” paliwanag ni Victoria habang ipinapakita ang screen. “Lahat ng sinabi ninyo—mula sa kawalan ng basbas sa paghinto sa akin, ang pang-iinsulto, ang pagtangging magpakilala, ang paggamit ng labis na dahas nang walang probable cause, hanggang sa ilegal na pagposas—ay malinaw na narehistro, may timestamp, at may audio recording.”
Napalunok ng laway si Alvarez. Nagsimula nang mamuo ang malamig na pawis sa kanyang noo kahit malilim ang kinaroroonan nila sa ilalim ng mga puno ng mahogany sa tabi ng kalsada.
“Ma’am, patawarin niyo po kami! Routine check lang po talaga ang intensyon namin, akala lang po namin ay kahina-hinala ang kilos ninyo kanina dahil matagal bago kayo sumunod sa amin!” pagdadahilan ni Ramos habang halos lumuhod na sa harap ng opisyal.
“Kahina-hinala?” Umarko ang kilay ni Victoria. “Tumatakbo ako sa bilis na 40 kph sa isang provincial zone. Suot ko ang seatbelt ko. May updated akong registration at lisensya. Nang tanungin ko kayo kung ano ang paglabag ko, sumagot kayo ng pambabastos. Noong humingi ako ng ID, inutusan niyo akong bumaba at marahas niyo akong hinila palabas.”
Tumingin si Victoria nang diretso sa mga mata ni Alvarez.
“Patrolman Alvarez, ilang taon ka na sa serbisyo?”
“A-Apat na taon po, Ma’am…” pautal na sagot ng pulis.
“Apat na taon. Ibig sabihin, dumaan ka sa Philippine National Police Academy o sa training center. Alam mo ang Police Operational Procedures. Alam mo ang Rule 7 tungkol sa paggamit ng puwersa. Alam mo ang karapatan ng bawat mamamayan sa ilalim ng Konstitusyon laban sa warrantless arrest at unreasonable searches. Pero ano ang ginawa mo kanina? Ginamit mo ang iyong tsapa at baril para mang-api ng isang taong inakala mong mahina at walang kalaban-laban.”
“Patawad po, Colonel… May pamilya po ako, ma’am, mawawalan po ako ng trabaho…” pagmamakaawa ni Alvarez, tuluyan nang tumulo ang luha sa kanyang mga mata. Ang dating hambog at marahas na alagad ng batas ay mistulang basang sisiw na nanginginig sa takot.
“Ang pamilya mo ba ang nagturo sa iyo na mang-abuso ng kapangyarihan sa kalsada?” sagot ni Victoria nang walang anumang emosyon. “Paano kung hindi ako opisyal ng IAS? Paano kung ordinaryong estudyante, tindera, o ordinaryong manggagawa ang pinahinto ninyo ngayon? Malamang ay dinala ninyo sa presinto, tinakot, kinotongan, o tinaniman ng ebidensya para lang mapagtakpan ang sarili ninyong kayabangan.”
Hindi nakaimik ang dalawa. Tanging ang marahas na paghinga at pagsinghot ng dalawang pulis ang maririnig sa tabi ng highway.
Inilabas ni Victoria ang kanyang opisyal na satellite radio mula sa kanyang compartment. Binuksan niya ang frequency channel na nakalaan para sa Command Center ng Provincial Police Office.
“Base, this is Echo-One-Zero-Niner, Colonel Mendoza of IAS. Do you copy?”
Agad na sumagot ang radyo na may kasamang static. “Copy, Colonel Mendoza. This is PPO Command Center. Loud and clear, Ma’am. Awaiting your instructions.”
“I need an immediate mobile detachment at Provincial Road Mile 42, Barangay San Roque. Coordinate directly with Provincial Director Morales. I have two personnel under tactical hold for Gross Misconduct, Grave Abuse of Authority, and Unlawful Arrest. Prepare holding cells and advise the Legal Affairs Division.”
“Roger that, Colonel. Dispatching mobile team Alpha and notifying General Morales immediately. ETA seven minutes.”
Nang marinig ng dalawang pulis ang pangalan ng kanilang Provincial Director, parang gumuho ang buong mundo nila. Si General Morales ay kilalang walang patawad sa mga tiwaling tauhan, lalo na kung ang mismong Internal Affairs Service mula sa Camp Crame ang nakahuli sa akto.
“Ma’am, parang awa niyo na po…” pagsusumamo ni Ramos, tuluyan nang lumuhod sa kalsada. “Huwag niyo po kaming ipatanggal sa serbisyo… handa po kaming tanggapin ang anumang parusang administratibo, huwag lang po tanggalan ng tsapa.”
Tumingin si Victoria sa kanila nang may lungkot at paninindigan.
“Ang tsapa at unipormeng suot ninyo ay hindi pansariling kalasag para maging hari-harian sa lansangan. Ibinigay ’yan ng taumbayan para kayo ay magsilbi at magprotekta. Kapag ginamit ninyo ’yan para manakot at mang-api, kayo mismo ang sumisira sa institusyong sinumpaan ninyong ipagtatanggol.”
Mula sa malayo, nagsimula nang marinig ang matinis na wang-wang ng paparating na mga mobile patrol cars.