Sa Unang Kaarawan ng Kapatid Ko, Itinapon Ako ng Sarili Kong mga Magulang sa Liblib na Bundok Dahil May Autism Ako—29 Araw Akong Nabuhay sa Patak ng Ulan at Bayabas, Hanggang sa Iniligtas Ako ng Isang Basurero na May Alam Pala sa Madilim na Lihim ng Aking Ama

PART 2

Nalaglag ang litrato mula sa nanginginig na mga daliri ni Adrian habang nakatayo kami sa ilalim ng malamig at maamoy-gamot na pasilyo ng pampublikong ospital sa Baguio. Ang lumang litratong iyon na nakuha sa bulsa ng suot kong jacket ay kupas na, ngunit malinaw pa ring makikita ang mukha nina Mama, Papa, at ang sanggol na si Joshua sa gitna ng marangyang birthday backdrop.

“Adrian? Ayos ka lang ba?” tanong ng isang nars habang itinutulak ang wheelchair kung saan ako nakaupo. Nakabalot ako sa makapal na kumot ng ospital. Tuyo ang aking mga labi, lubog ang aking mga mata, at halos lumitaw ang bawat buto sa aking balikat at braso dahil sa dalawampu’t siyam na araw na walang maayos na sustansya.

Hindi sumagot si Adrian sa nars. Nanatili siyang nakatitig sa sahig, mabigat ang bawat paghinga. Ang kanyang mga kamay na magaspang at may mantsa ng kalawang at uling mula sa pamumulot ng basura ay nanginginig. Dahan-dahan siyang yumuko, pinulot ang larawan, at saka lumuhod sa harap ng aking wheelchair upang magpantay ang aming mga paningin.

“Mika,” mahinang tawag niya. Puno ng lungkot at galit ang kanyang mga mata. “Ang tatay mo… si Roberto Santos ba ang pangalan niya?”

Dahan-dahan akong tumango. “Pa… Papa Roberto.”

Napapikit si Adrian nang mariin. Ang kanyang panga ay tumigas na parang bato. “Kaya pala. Kaya pala pamilyar ang lumang construction jacket na suot mo. Pag-aari ito ng tatay ko noon bago siya namatay sa gumuhong riprap sa highway tatlong taon na ang nakararaan.”

Bago pa man ako makapagsalita, dalawang pulis mula sa Women and Children Protection Desk kasama ang isang social worker mula sa DSWD ang mabilis na naglakad papalapit sa amin. Nakatanggap na sila ng paunang tawag mula sa emergency room dahil sa kalagayan ko—isang batang may autism, may malubhang dehydration, impeksyon sa sugat sa tuhod, at kitang-kitang bakas ng matinding neglect.

“Ikaw ba ang nagdala sa bata rito?” tanong ng babaeng pulis na may nameplate na SPO2 Ramos.

Tumayo si Adrian, pinilit na maging matatag kahit bakas ang kaba sa kanyang mukha. “Opo, ma’am. Ako po si Adrian Reyes. Nakita ko po siya sa abandonadong taniman sa dulong bahagi ng bundok sa Tublay, malapit sa lumang mining road. Dalawampu’t siyam na araw na po siyang nandoon mag-isa.”

Napaawang ang bibig ng social worker. “Diyos ko… Dalawampu’t siyam na araw? Paano nabuhay ang bata?”

“Bayabas at tubig-ulan lang po ang kinakain niya,” panginginig ng boses ni Adrian. “At heto po… nakuha ko ang litratong ito sa bulsa ng jacket na suot niya. Sila po ang mga magulang niya.”

Kinuha ng pulis ang larawan. Agad na lumiwanag ang mukha nito sa pagkagulat. “Teka… ito si Roberto Santos. Isa siyang kilalang contractor at building materials supplier dito sa Benguet. Mahigit tatlong linggo na ang nakalipas nang mag-report ang mag-asawang ito sa istasyon. Sinabi nilang nadulas at nahulog ang anak nilang may kapansanan sa malalim na bangin habang nagha-hiking sila, at tinangay ng malakas na agos ng ilog sa kasagsagan ng bagyo. Idineklara na nilang patay ang bata matapos ang ilang araw na paghahanap!”

Nang marinig ko ang salitang “patay,” may malamig na kirot na tumusok sa aking dibdib. Kahit hirap akong magsalita, naiintindihan ko ang ibig sabihin ng mga salita nila.

Hindi ako hinanap. Hindi sila naghintay sa akin. Sinabi nilang patay na ako para walang magtanong kung nasaan ako.

Naramdaman ko ang pag-init ng aking mga mata. Dahan-dahang tumulo ang mainit na luha sa aking nanunuyong pisngi. Itinaas ko ang aking nanginginig na mga kamay at tinakpan ang aking mga tainga—ang nakasanayan kong depensa sa tuwing sumasabog ang ingay at sakit sa aking paligid.

Nang makita iyon ni Adrian, agad siyang lumapit at hinawakan ang aking mga siko nang buong lambing. “Mika, tahan na. Nandito ako. Hindi kita iiwan, tandaan mo ‘yan.” Pagkatapos ay humarap siya sa mga pulis. “Ma’am, hindi aksidente ang nangyari. Sinasadya po nilang iwan ang bata doon para mamatay nang kusa.”

“Bakit mo nasabi ‘yan, Adrian?” tanong ng imbestigador.

Huminga nang malalim si Adrian bago nagsalita, at sa bawat salitang binitiwan niya, unti-unting nabubuo ang madilim na piraso ng katotohanan.

“Dati pong nagtatrabaho ang tatay ko bilang heavy equipment mechanic sa kumpanya ni Roberto Santos,” paliwanag ni Adrian. “Bago namatay ang tatay ko, ikinwento niya sa akin na may malaking trust fund at life insurance policy na iniwan ang yumaong lolo ni Mika—ang mayamang may-ari ng mga lupain sa La Trinidad. Ang kondisyon sa testamento: ang kalahati ng buong lupain at ang isang multi-milyong trust fund ay direktang mapupunta kay Mika pagtuntong niya ng legal na edad, dahil alam ng lolo na may autism siya at kailangan niya ng panghabambuhay na suporta.”

Nanlaki ang mga mata ng social worker. “Ibig sabihin…”

“Opo,” pagpapatuloy ni Adrian, nanggagalaiti ang panga. “Kung mawawala si Mika—kung idedeklara siyang patay nang walang ibang tagapagmana bago siya lumaki—ang buong kontrol sa pera, sa trust fund, at sa mga titulo ng lupa ay awtomatikong mapupunta sa mga magulang niya at sa bago nilang anak na si Joshua! Matagal nang baon sa utang sa sugal at maling negosyo si Roberto. Ginamit nila ang kaarawan ng kapatid para tuluyang alisin sa landas si Mika!”

Napahawak sa kanyang noo si SPO2 Ramos. “Kaya pala… Noong nag-claim sila ng death benefits at nagsumite ng affidavit of presumption of death sa korte, minadali nila ang proseso. Pero dahil menor de edad at walang bangkay na narekober, pansamantalang naka-hold ang insurance release.”

Habang nag-uusap sila, inilipat ako sa isang pribadong silid sa pediatric ward upang masimulan ang intravenous fluids at gamutin ang aking mga sugat. Sa bawat tusok ng karayom, naninigas ako sa takot, ngunit hindi bumitiw si Adrian sa tabi ko. Kahit madungis ang kanyang damit at amoy-kalsada, hinayaan siya ng mga nars dahil ako lamang ang kumakalma sa tuwing naririnig ko ang kanyang boses.

Kinabukasan, lumitaw ang balita sa mga lokal na radyo at diyaryo: Isang walong taong gulang na batang babaeng may autism, natagpuang buhay sa kagubatan matapos ang halos isang buwang pagkawala.

Hindi nagtagal, bumukas ang pinto ng aking silid.

Pumasok si Mama.

Nakasoot siya ng mamahaling bestida, may hawak na mamahaling handbag, ngunit ang kanyang mukha ay kasing puti ng papel. Sa likod niya ay si Papa, nakatitig sa akin na parang nakakita ng isang multo na bumangon mula sa hukay.

“M-Mika?” bulong ni Mama. Nanginginig ang kanyang mga labi habang dahan-dahang lumalapit sa kama. “A-anak ko… buhay ka?”

Sinubukan niyang hawakan ang aking kamay, ngunit agad kong hinila ang aking braso at sumiksik ako sa likod ni Adrian na nakatayo sa tabi ng headboard.

“Huwag niyo siyang hawakan,” malamig at matigas na babala ni Adrian.

Naningkit ang mga mata ni Papa. Tiningnan niya si Adrian mula ulo hanggang paa nang may matinding pandidiri. “Sino ka para pagsabihan kami? Kami ang mga magulang niya! At ikaw—isang hamak na basurero—anong karapatan mong humarang sa amin? Baka ikaw pa ang dumukot sa anak ko para mangikil ng pera!”

“Roberto!” pigil ni Mama, nanginginig ang boses. “Huwag dito…”

“Bakit hindi?!” sigaw ni Papa, pilit na itinatago ang takot sa likod ng galit. “Mika, halika rito! Uuwi na tayo! Nag-alala kami nang husto sa’yo! Akala namin nahulog ka sa ilog!”

Tumingin ako kay Papa. Sa loob ng walong taon ng aking buhay, palagi akong natatakot sa kanyang malalakas na yabag at matatalim na salita. Palagi akong naniniwala na kasalanan ko kung bakit hindi nila ako kayang mahalin. Ngunit sa sandaling iyon, habang nakatitig ako sa kanyang mga matang puno ng kasakiman, may kung anong nagbago sa loob ko.

Ang boses na matagal nang nakakulong sa aking lalamunan ay dahan-dahang kumawala.

“Hi… hindi ako… nahulog,” mahina ngunit malinaw kong sabi.

Natigilan ang buong silid. Si Mama ay napahawak sa kanyang dibdib.

Itinaas ko ang aking nanginginig na hintuturo at itinuro ang mukha ni Papa, saka inilipat kay Mama.

“I… iniwan… niyo ako. Sa puno. Sabi mo, Mama… pumitas ng bayabas. Sabi mo, Papa… hindi naman agad mamamatay ‘yan.”

Bumagsak ang panga ni Papa. Ang kanyang mukha ay nawalan ng anumang natitirang kulay. Si Mama naman ay napahagulgol, lumuhod sa sahig habang tinatakpan ang kanyang mukha ng dalawang palad.

“Mika… patawarin mo ako… patawarin mo si Mama…” iyak niya, ngunit bawat luhang pumapatak ay huli na para maghilom sa dalawampu’t siyam na araw ng panlalamig, gutom, at takot sa dilim.

Bago pa man makalapit muli si Papa, bumukas nang malakas ang pinto ng kwarto. Pumasok si SPO2 Ramos kasama ang tatlong armadong pulis at isang piskal.

“Roberto Santos at Elena Santos,” pormal na deklara ng pulis habang inilalabas ang mga posas. “Inaaresto namin kayo sa salang Frustrated Parricide, Child Abandonment, at Child Abuse sa ilalim ng Republic Act 7610. May hawak din kaming search warrant para sa inyong tahanan kaugnay ng insurance fraud at falsification of public documents.”

“Wala kayong ebidensya!” nagwawalang sigaw ni Papa habang pilit na kumakawala sa pagkakahawak ng mga pulis. “Bata lang ‘yan! May autism siya! Walang maniniwala sa sinasabi ng isang abnormal na bata!”

“Hindi lang ang bata ang testigo, Roberto,” malamig na tugon ng imbestigador. “Narekober ng forensic team ang dashboard camera memory card mula sa sasakyan ninyo na itinapon mo sa creek noong gabing iwan niyo siya. Nandoon ang buong audio recording ng pag-uusap ninyo habang pinaplano ang pag-iwan sa kanya sa bundok.”

Nang marinig iyon ni Papa, tuluyan nang nawala ang kanyang tapang. Bumagsak ang kanyang mga balikat habang hinihila siya palabas ng silid kasama si Mama na patuloy sa walang humpay na pag-iyak.

Nang sumara ang pinto, muling naging tahimik ang silid.

Nakatayo pa rin si Adrian sa tabi ko, hawak ang aking maliit at nanlalamig na kamay. Tumingin ako sa kanya, at sa unang pagkakataon matapos ang halos isang buwang bangungot, sumilay ang isang mahinang ngiti sa aking mga labi.

“Kuya Adrian…”

“O, Mika?”

“Ligtas na ba ako?”

Yumuko siya, pinunasan ang natitirang luha sa aking pisngi, at tumango. “Oo, Mika. Ligtas ka na. At hinding-hindi ko hahayaang saktan ka pa nila ulit.”