Anim na taon kong itinuring na parang anak ang alaga kong sawa. Nang bigla itong tumigil sa pagkain at gabi-gabing humihiga nang tuwid sa tabi ko, inakala kong naghahanap lang ito ng lambing. Hanggang sa isang tawag ang tuluyang sumira sa katahimikan ng buhay ko.
“Lumabas ka riyan ngayon din!”
Halos hindi ko makilala ang boses ng kaibigan kong si Marvin, isang reptile specialist na matagal nang nagtatrabaho sa wildlife rescue center.
“Huwag kang magtanong. Lumayo ka sa ahas mo!”
Natigilan ako.
Ilang segundo lang ang nakalipas, ipinadala ko sa kanya ang litrato naming dalawa. Nakahiga ako sa kama habang ang alaga kong sawa ay nakaunat sa tabi ko mula ulo hanggang buntot.
Akala ko matutuwa siya.
Hindi ko inasahang takot ang isasagot niya.
Ako si Nina Reyes, dalawampu’t pitong taong gulang at nagtatrabaho bilang accounting staff sa Ortigas. Mag-isa lang akong nakatira sa isang maliit na condominium sa Pasig. Wala akong asawa, wala ring anak. Pagkatapos ng trabaho, tahimik lang ang apartment ko.
Maliban sa isang nilalang.
Si Hades.
Isa siyang Burmese python na inampon ko anim na taon na ang nakalipas mula sa isang rescue group. Kasya pa noon ang buong katawan niya sa isang maliit na plastic container.
Ngayon, halos limang metro na ang haba niya.
Kapag nalalaman ng ibang tao na ahas ang alaga ko, iisa lang ang reaksyon nila.
“Delikado iyan.”
Pero hindi nila kilala si Hades.
Hindi siya naging agresibo kahit minsan.
Kapag umuuwi ako, marahan niyang inilalabas ang ulo mula sa enclosure niya at tila hinihintay akong makauwi. Minsan, hinahayaan kong gumapang siya sa sala habang nanonood ako ng pelikula. Pakiramdam ko, siya lang ang tanging nilalang na tahimik na nakikinig sa lahat ng problema ko.
Hanggang dalawang linggo ang nakalipas.
Bigla siyang tumigil sa pagkain.
Hindi niya ginalaw ang paborito niyang frozen rabbit.
Kahit palitan ko ng ibang pagkain, ganoon pa rin.
Nakahiga lang siya at nakatitig sa akin.
Inakala kong baka malapit lang siyang magpalit ng balat.
Ngunit habang lumilipas ang mga araw, lalo siyang nagiging kakaiba.
Tuwing madaling-araw, naririnig ko ang banayad na pagkiskis ng katawan niya sa sahig.
Pagmulat ko, nasa tabi ko na siya.
Hindi siya nakapulupot.
Hindi rin siya nakabilot.
Diretso siyang nakahiga kasabay ng buong haba ng katawan ko, para bang sinisigurado niyang pareho kami ng sukat.
Napapangiti pa ako noon.
“Ang laki mo na talaga.”
Hinahaplos ko pa ang ulo niya bago ako muling makatulog.
Isang gabi, naisipan kong kuhanan kami ng litrato at ipadala iyon kay Marvin.
May caption pa akong:
“Seloso yata. Hindi na ako pinapatulog mag-isa.”
Wala pang isang minuto ang lumipas, agad tumunog ang telepono.
“Nina, makinig ka.”
“Bakit?”
“Nasaan ka ngayon?”
“Nasa kama.”
“Umalis ka riyan!”
Napatawa pa ako.
“Relax. Hindi ako kinakagat ni Hades.”
Biglang sumigaw si Marvin.
“Hindi mo naiintindihan!”
“Kapag ang malaking sawa ay tumigil sa pagkain at gabi-gabing humihiga nang tuwid sa tabi ng isang tao, posible niyang sinusukat kung sapat na ang laki ng biktima bago umatake!”
Pakiramdam ko’y may nagyelong tubig na ibinuhos sa likod ko.
Napalingon ako.
Tahimik lang si Hades.
Nakatitig lang siya sa akin.
Wala siyang anumang agresibong kilos.
Gayunman, bumangon ako.
Dahan-dahan akong umatras palabas ng kuwarto.
Isinara ko ang pinto at doon ako natulog sa sofa, halos hindi na nakapikit sa buong magdamag.
Kinabukasan, parang walang nangyari.
Nasa enclosure na ulit si Hades.
Tahimik.
Hindi pa rin kumakain.
Naisip kong baka mali lang ang hinala.
Nag-record ako ng mas malinaw na video at ipinadala iyon kay Marvin.
Pagkalipas ng ilang oras, muli siyang tumawag.
Ngunit iba na ang tono ng boses niya.
“Nina…”
“Ano’ng nakita mo?”
“Hindi ko alam kung paano ko sasabihin.”
“May sakit ba siya?”
Matagal siyang hindi sumagot.
Pagkatapos ay marahan niyang sinabi,
“Hindi ang katawan niya ang pinakanakakatakot.”
“Kundi ang mga mata niya.”
Napakunot ang noo ko.
“Anong ibig mong sabihin?”
“Ilang beses kong pinalaki ang video.”
“At sa bawat frame…”
Huminga siya nang malalim.
“Ang repleksyon sa mga mata ng alaga mo ay hindi ikaw.”
Nanlamig ang buong katawan ko.
“Dahil may isa pang taong nakatayo sa likod mo.”
Hindi ako agad naniwala.
Inisip kong baka arte lang ng ilaw o camera.
Kinagabihan, bumalik ako sa kuwarto.
Hindi pa rin kumakain si Hades.
Muli siyang gumapang palabas.
Mabagal.
Tahimik.
At gaya ng dati, humiga siyang tuwid sa tabi ko.
Hindi ako makatulog.
Para mawala ang kaba, binuksan ko ang camera ng cellphone at itinapat iyon sa mukha niya.
Sa mismong sandaling umilaw ang screen, biglang nanigas ang buong katawan ni Hades.
Sunod-sunod na langitngit ang umalingawngaw sa silid.
Nagsimulang magbitak ang mga kaliskis niya.
Isa-isa iyong natanggal at nagmistulang abo na lumilipad sa hangin.
Napaatras ako.
“Hades!”
Ngunit ang unti-unting lumilitaw sa ilalim ng nababakbak na balat ay hindi na anyo ng isang ahas.
May mukha.
May mga kamay.
At may isang pares ng matang nakatitig sa akin na para bang matagal na akong hinihintay.
Hindi ako nakasigaw.
Parang naipit ang boses ko sa lalamunan habang patuloy na nalalaglag ang maiitim na kaliskis ni Hades sa sahig.
Sa ilalim ng balat ng ahas ay unti-unting lumitaw ang isang hubad at payat na katawan ng lalaki.
Mahaba ang mga daliri.
Maputla ang balat.
At sa leeg niya ay may bilog na marka na kahawig ng sugat mula sa pagkakasakal.
Ngunit ang pinakanagpatigil sa paghinga ko ay ang mukha niya.
Pamilyar iyon.
Nakita ko na sa mga lumang litrato ng nanay ko.
“Daniel…”
Iyon ang pangalan ng kuya kong namatay bago pa ako isilang.
Ayon sa kuwento ng pamilya, pitong taong gulang siya nang mawala habang naglalaro sa gilid ng ilog sa Bulacan. Hindi kailanman natagpuan ang katawan niya.
Ngunit ang lalaking nakaluhod sa tabi ng kama ko ay hindi mukhang pitong taong gulang.
Mukha siyang nasa trenta.
Tulad ng edad na dapat mayroon siya kung nabuhay siya.
“Nina,” bulong niya.
Boses ng tao.
Ngunit may mahinang hiss sa bawat paghinga.
Napaatras ako hanggang tumama ang likod ko sa pinto.
“Hindi ka maaaring maging si Daniel.”
“Hindi ako si Daniel.”
Napalunok ako.
“Kung ganoon, sino ka?”
Dahan-dahan niyang itinaas ang ulo.
“Ako ang bagay na inilagay sa kanya.”
Bago ako makapagtanong, may malakas na kalabog mula sa hallway.
Tumawag pala si Marvin sa building security matapos kong hindi sagutin ang mga tawag niya.
“Nina!” sigaw niya mula sa labas. “Buksan mo ang pinto!”
Napatingin ang nilalang sa direksiyon ng boses.
Biglang nagbago ang mga mata nito.
Naging makitid ang pupils.
At sa loob ng isang iglap, gumapang itong paatras sa paraan na hindi kayang gawin ng tao.
“Lumayo ka sa pinto,” sabi nito.
“Bakit?”
“Dahil hindi siya pumunta rito para iligtas ka.”
Napatigil ako.
“Kaibigan ko si Marvin.”
“Siya ang nagdala sa akin sa iyo.”
Kasabay noon, nabuksan ang main door ng condo gamit ang emergency key.
Narinig ko ang mabilis na yabag.
Lumabas ako ng kuwarto at sinalubong si Marvin sa sala. Kasama niya ang dalawang security guard, ngunit nang makita niya ang abo at kaliskis sa sahig, agad niyang pinaalis ang mga ito.
“Animal contamination,” mabilis niyang dahilan. “Ako na ang bahala.”
Pagkasara ng pinto, hinawakan niya ang magkabilang balikat ko.
“Nasaan siya?”
“Alam mong hindi siya ordinaryong ahas.”
Hindi siya sumagot.
Iyon ang sagot.
Kinuha ko ang cellphone ko at itinapat sa kanya.
“Nagre-record ako.”
Namuti ang mukha niya.
“Nina, makinig ka. Hindi mo naiintindihan.”
“Anim na taon mo akong hinayaang alagaan siya.”
“Hindi ko alam na ganito kabilis ang transformation.”
“Transformation?”
Napaupo siya.
Sa unang pagkakataon, nakita kong tunay siyang natatakot.
Labingwalong taon na pala siyang bahagi ng isang lihim na wildlife research program na pinondohan ng isang pribadong medical foundation. Nagsimula raw iyon sa pag-aaral ng tissue regeneration ng malalaking reptile.
Ngunit kalaunan, lumipat ang eksperimento sa human genetic material.
“May mga batang nawawala noon sa mga probinsiya,” sabi niya. “Kinuha ang cells nila. Ginamit bilang base sa regenerative hosts.”
“Kasama ang kuya ko?”
Tumango siya.
“Si Daniel ang unang successful case.”
Parang sumikip ang buong silid.
“Patay ba siya?”
“Hindi agad. Ilang taon siyang pinanatiling buhay sa laboratoryo. Nang hindi nila makontrol ang mutation, inilagay ang consciousness pattern niya sa reptilian host.”
Napatingin ako sa kuwarto.
Anim na taon kong hinaplos ang isang nilalang na may bahagi ng alaala ng kuya kong hindi ko nakilala.
“Bakit sa akin mo ibinigay?”
“Dahil sa blood compatibility. Kailangan niya ng taong kapamilya para manatiling stable.”
“Ginamit mo ako.”
“Pinrotektahan kita.”
“Sa pamamagitan ng paglalagay ng eksperimento sa bahay ko?”
Lumabas mula sa silid ang nilalang.
Ngayon ay nakasuot na ito ng kumot sa katawan.
Hindi ito inatake ni Marvin.
Sa halip, umatras siya.
“Ikaw,” sabi nito. “Nasa laboratoryo ka noong namatay ang bata.”
Umiling si Marvin.
“Intern lang ako noon.”
“Sinara mo ang tangke.”
“Nag-utos sila.”
“Habang sumisigaw siya.”
Nanginginig ang mga kamay ni Marvin.
Biglang bumalik sa isip ko ang mga gabing humihiga si Hades nang tuwid sa tabi ko.
Hindi pala niya ako sinusukat para kainin.
Kinukumpara niya ang haba ng katawan ko sa alaala ng isang batang kapatid na hindi niya nailigtas.
“Bakit siya tumigil sa pagkain?” tanong ko.
Sumagot ang nilalang.
“Dahil bumabalik ang alaala.”
“Anong alaala?”
“Ang lalaking pumapasok dito tuwing natutulog ka.”
Napatingin ako kay Marvin.
Agad siyang umiling.
“Hindi ako iyon.”
Ngunit sa mata ng nilalang, nakita ko ang repleksiyon mula sa mga video.
Isang lalaking may suot na dark jacket.
May maliit na tattoo sa pulso.
Pareho ng tattoo ni Marvin.
“Kaya pala may taong nasa likod ko.”
Lumapit siya.
“Nina, ginawa ko lang ang monitoring. Kailangan naming malaman kung nagiging aggressive siya.”
“Pumapasok ka sa bahay ko nang walang pahintulot?”
“May access ako sa emergency key.”
“Gabi-gabi?”
“Hindi gabi-gabi.”
Sumingit ang nilalang.
“Tuwing nag-iinject siya sa akin.”
Nanlamig ako.
Kaya pala may maliliit na sugat sa ilalim ng katawan ni Hades na akala ko’y gasgas lamang mula sa enclosure.
“Anong iniinject mo?”
“Suppressant. Para manatili siyang ahas.”
“Bakit?”
“Kapag naging tao siya nang buo, babalik ang lahat ng memorya. Kasama ang pangalan ng mga taong nagpondo sa programa.”
Biglang may kumatok sa pinto.
Hindi security.
Tatlong mabagal at sabay-sabay na katok.
Nagbago ang mukha ni Marvin.
“Nahanap nila tayo.”
“Sino?”
“Ang foundation.”
Pinatay niya ang ilaw.
Mula sa hallway, narinig ko ang boses ng isang babae.
“Mr. Santos, buksan ninyo. May retrieval order kami.”
Hindi pala Marvin ang tunay niyang apelyido.
Kinuha niya ang bag niya at inilabas ang maliit na vial.
“Kailangan ko siyang turukan. Kapag bumalik siya sa anyo ng ahas, mailalabas natin siya.”
Hinablot ko ang kamay niya.
“Hindi mo na siya gagalawin.”
“Nina, kapag pumasok sila rito, kukunin kayong dalawa.”
Tumingin ako sa nilalang.
“May alam ka bang daan palabas?”
Tumango ito.
Itinuro ang ventilation panel sa laundry area.
Masyadong maliit iyon para sa tao.
Ngunit hindi para sa isang sawa.
“Hindi ko kayang bumalik nang kusa,” sabi nito.
Tumingin ako sa vial.
“Anong mangyayari kapag itinurok?”
“Babalik ang reptilian form,” sagot ni Marvin. “Pero maaaring tuluyan nang mawala ang human consciousness.”
Ibig sabihin, maaaring mawala ang natitirang bahagi ni Daniel.
Muling kumatok sa pinto.
Mas malakas.
“Nina Reyes,” tawag ng babae. “Alam naming naririyan ang specimen.”
Specimen.
Hindi kuya.
Hindi buhay.
Bagay lamang.
Kinuha ko ang vial kay Marvin.
“May ibang paraan ba?”
Tahimik siya.
“May isa,” sabi ng nilalang. “Sirain ang host.”
Napatingin ako sa kanya.
“Kapag namatay ang katawan, lalabas ang memory core sa recorder.”
Itinuro niya ang lumang audio recorder na unang gumulong sa paanan ko ilang gabi bago nagsimula ang lahat.
Hindi pala simpleng recorder iyon.
Nasa loob niyon ang backup ng buong experiment.
Kasama ang records, pangalan at video ng mga batang ginamit.
“Kapag kinuha nila ako, mabubura iyon,” sabi niya.
“Hindi kita papatayin.”
“Patay na si Daniel.”
Marahan niyang hinawakan ang kamay ko.
Malamig ang balat niya.
“Pero puwede mong ilabas ang totoo.”
Bumigay ang pinto.
Pumasok ang tatlong taong nakasuot ng itim, kasama ang babaeng may hawak na tranquilizer gun.
Hindi na ako nag-isip.
Ibinato ni Marvin ang mesa sa kanilang direksiyon.
Hinila ako ng nilalang patungo sa laundry area.
Sa huling sandali, inagaw nito ang vial mula sa kamay ko at itinurok sa sarili.
Nagsimula muling magbitak ang balat nito.
Bumalik ang mga kaliskis.
Humaba ang katawan.
Bago tuluyang mawala ang mukha ng tao, tumingin ito sa akin.
“Sabihin mo kay Mama…”
Huminto ang boses nito.
“Hindi ako naligaw.”
Pagkatapos ay naging sawa muli si Hades.
Gumapang siya sa ventilation opening habang pinipigilan ni Marvin ang mga tauhan.
Kinuha ko ang recorder at tumakbo palabas sa fire exit.
Hindi ko na nakita si Hades pagkatapos noon.
Ngunit ang laman ng recorder ang nagpabagsak sa foundation.
Nandoon ang listahan ng dalawampu’t tatlong batang ginamit sa eksperimento.
Nandoon ang videos ng laboratoryo.
Nandoon si Daniel.
Bata pa.
Umiiyak.
Tinatawag ang pangalan ng nanay namin.
Ipinasa ko ang lahat sa NBI, media at isang international human rights group.
Naaresto si Marvin kasama ng mga doktor at opisyal ng foundation. Nakipagtulungan siya at inamin ang bahagi niya sa monitoring at injections.
Hindi ko siya pinatawad.
Ngunit hindi ko rin itinangging ang testimonya niya ang tumulong upang mahanap ang dalawang natitirang pasilidad.
Makalipas ang isang taon, isinara ang research program.
Ilang pamilya ang nakatanggap ng katotohanan tungkol sa mga anak nilang ilang dekada nang nawawala.
Si Mama, nang ipakita ko ang video ni Daniel, hindi agad umiyak.
Hinawakan lang niya ang screen.
“Alam kong hindi ka basta nawala,” bulong niya.
Hindi ko sinabi sa kanyang baka buhay pa ang isang bahagi nito sa katawan ng isang sawa.
Hindi ko alam kung magiging awa iyon o bagong sugat.
Lumipat ako mula sa condo.
Hindi na ako muling nag-alaga ng malaking ahas.
Ngunit tuwing umuulan at tahimik ang gabi, minsan ay may naririnig akong mahinang pagkiskis sa labas ng bintana.
Isang beses, may nakita akong mahabang anino sa puno sa tapat ng bago kong apartment.
Hindi ito lumapit.
Hindi rin ako natakot.
Binuksan ko lamang ang bintana at mahina akong nagsalita.
“Nasabi ko na kay Mama.”
Sandaling tumigil ang anino.
Pagkatapos ay dahan-dahan itong gumapang palayo sa dilim.
Hindi ko alam kung si Hades iyon.
Hindi ko rin alam kung may natitira pa kay Daniel.
Ngunit sa unang pagkakataon matapos ang maraming taon, hindi na siya isang batang nawala nang walang paliwanag.
May pangalan na ulit siya.
May kuwento.
At may kapatid na handang magsabi sa buong mundo na hindi siya kailanman naging isang specimen lamang.