BAHAGI 1: IPINAKASAL AKO SA ISANG MAKAPANGYARIHANG BOSS KAPALIT NG MILYUN-MILYONG PISONG UTANG—NGUNIT ISANG BAGAY LANG ANG GINAWA KO SA UNANG GABI NAMIN NA NAGPATIGIL SA KANYA
Simula nang ipanganak ako, halos wala na akong kakayahang makaramdam ng matinding emosyon.
Hindi ako gaanong malapit sa pamilya ko, at lalong hindi ko nauunawaan kung ano ang pag-ibig sa pagitan ng isang lalaki at isang babae.
Nang magdalawampung taong gulang ako, biglang bumagsak ang negosyo ng aming pamilya.
Nabaon sa milyun-milyong pisong utang ang mga magulang ko. Isang araw, pinuntahan pa kami sa bahay ng isang mapanganib na grupo upang pagbantaan.

Para manatiling ligtas ang buong pamilya, iisa na lamang ang natitirang paraan.
Kailangang ipakasal ang isa sa mga anak na babae sa lalaking namumuno sa isang makapangyarihang pamilya.
Hinawakan ng mga magulang ko ang kamay ko habang puno ng luha ang kanilang mga mata.
“Hindi ka rin naman madaling umiibig. Ikaw na ang pumalit sa nakababata mong kapatid at pumasok sa tahanan ng lalaking iyon. Kapag naging asawa ka niya, poprotektahan niya ang pamilya natin.”
Napakasimple lamang ng naging pag-iisip ko.
Lilipas lang naman ang buhay ko sa ibang bahay, kasama ang isang estrangherong lalaki.
Kaya agad akong tumango.
Mabilis na idinaos ang kasal.
Hindi ko pa nga gaanong natatandaan ang mga mukha ng mga bisita nang dalhin na ako sa napakalaking silid para sa aming unang gabi bilang mag-asawa.
Nang gabing iyon, biglang bumukas ang pinto.
Pumasok ang isang lalaking nakasuot ng madilim na damit.
Matangkad siya, malamig ang tingin, at may presensiyang sapat upang takutin ang sinumang makakita sa kanya.
Siya ang lalaking tinatawag ng lahat na “Boss.”
Tumayo siya sa harap ko at malamig na nagtanong.
“Ilang taon ka na?”
“Dalawampu.”
“May minahal ka na ba noon?”
“Wala pa.”
Bahagyang lumambot ang kanyang mga mata, na tila nasiyahan sa sagot ko.
Ikinumpas niya ang kanyang kamay.
“Lumapit ka.”
Masunurin akong lumapit sa kanya.
Itinaas niya ang baba ko gamit ang kanyang kamay at nagsalita sa isang makapangyarihang tinig.
“Mula ngayon, asawa na kita. Kailangan mong sundin ang lahat ng sasabihin ko. Naiintindihan mo ba?”
Seryoso akong tumango.
“Opo, Boss.”
Tinitigan niya ang inosente at walang muwang kong mukha.
Matapos ang ilang sandaling katahimikan, nagbigay siya ng isang napakakakaibang utos.
Napatitig ako sa kanya nang litong-lito.
“Hindi ko po naiintindihan.”
Nawalan siya ng pasensiya at malamig na nagpaliwanag.
“Gawin mo lang na parang kumakain ka ng ice cream.”
Nang marinig ko ang salitang “ice cream,” agad na lumiwanag ang mga mata ko.
“Boss, hintayin mo lang ako sandali!”
Tumalikod ako at mabilis na tumakbo palabas ng silid.
Nanatiling nakatayo ang lalaki.
Marahil ay iniisip niyang naunawaan ko na ang ibig niyang sabihin at naghahanda na akong sundin ang kanyang utos.
Pagkalipas ng ilang minuto, patakbo akong bumalik.
Nakatago sa likod ko ang dalawa kong kamay, habang bakas sa mukha ko ang pananabik.
“Boss, handa na ako!”
Tumaas ang isang kilay niya.
“Ano ang dala mo?”
Masaya kong inilabas ang dalawang kamay ko.
Sa sandaling makita niya ang bagay na hawak ko, biglang nanigas ang malamig niyang mukha.
Dahil ang hawak ko ay…
Isang matalim na gunting.
BAHAGI 2
Nanatiling nakatitig ang Boss sa malaking gunting na hawak ko.
Ilang segundo siyang hindi gumalaw. Pagkatapos ay dahan-dahan siyang umatras at mahigpit na inayos ang suot niyang damit.
“Ibaba mo iyan,” malamig niyang utos.
Kumurap ako.
“Pero sabi mo po, parang kumakain ng ice cream. Mas masarap naman po kapag hiniwa muna, niluto, saka isinawsaw sa maanghang na sawsawan.”
Biglang namutla ang kanyang mukha.
Agad niyang inagaw ang gunting mula sa kamay ko at itinapon iyon sa pinakamalayong sulok ng silid.
“Huwag na huwag kang hahawak ng matalim na bagay kapag kasama mo ako!” sigaw niya.
Napaisip ako sandali bago seryosong tumango.
“Opo, Boss. Sa susunod, kutsilyo na lang.”
Napapikit siya at pinisil ang pagitan ng kanyang mga kilay, na para bang pinipigilan ang matinding sakit ng ulo.
Ilang sandali pa, itinuro niya ang kama.
“Matulog ka na.”
Masunurin akong humiga, hinila ang kumot hanggang leeg, at ipinikit ang mga mata.
Akala ko ay matutulog din siya sa tabi ko. Ngunit nang sumilip ako, nakatayo pa rin siya sa bintana at tila pinagsisisihan ang lahat ng desisyong ginawa niya sa buhay.
Kinabukasan, nagising ako dahil sa ingay sa labas.
Pagbukas ko ng pinto, nakita ko ang mahigit sampung tauhang nakahilera sa pasilyo.
Sabay-sabay silang yumuko.
“Magandang umaga po, Madam.”
Hindi ko alam kung ano ang dapat gawin, kaya yumuko rin ako.
“Magandang umaga rin po.”
Nagkatinginan sila, halatang nagulat.
Isang matandang kasambahay ang lumapit sa akin at maingat akong sinamahan patungo sa hapag-kainan.
Naroon na ang Boss, tahimik na umiinom ng kape.
Umupo ako sa tapat niya at sinimulang kainin ang nakahandang almusal.
Matapos ang ilang subo, napansin kong nakatitig siya sa akin.
“Bakit?” tanong ko.
“Wala ka bang gustong itanong?”
“Tungkol saan?”
“Tungkol sa kasal natin. Tungkol sa pamilyang ito. Tungkol sa mga patakaran dito.”
Umiling ako.
“Sinabi naman ng mga magulang ko na kailangan ko lang manirahan dito. Kaya narito na ako.”
Bahagyang kumunot ang kanyang noo.
“At hindi ka natatakot sa akin?”
Tiningnan ko siya mula ulo hanggang paa.
“Hindi naman po. Mas nakakatakot ang naniningil ng utang. Kayo po, nagpapakain pa.”
Nabulunan siya sa kape.
Mabilis na lumapit ang mga tauhan, ngunit itinaas niya ang kamay upang pigilan sila.
“Umalis kayong lahat.”
Nang kami na lamang ang naiwan, inilapag niya ang tasa.
“Makinig ka. Hindi dahil asawa kita ay maaari ka nang makialam sa negosyo ko. Huwag kang lalabas nang walang pahintulot. Huwag kang makikipag-usap sa mga lalaking hindi ko kilala. Huwag kang papasok sa silid sa dulo ng pasilyo. At higit sa lahat, huwag kang gagawa ng anumang kalokohan.”
Tahimik kong binilang sa mga daliri ang kanyang mga sinabi.
“Paano po kung gutom ako?”
“Kumain ka.”
“Paano kung inaantok?”
“Matulog ka.”
“Paano kung gusto kong umuwi?”
Biglang tumigas ang kanyang mukha.
“Hindi ka na babalik sa pamilyang nagpalit sa iyo kapalit ng proteksiyon.”
Hindi ako sumagot.
Hindi naman ako nasaktan, ngunit may kakaibang bigat na dumaan sa dibdib ko.
Hindi ko alam kung ano iyon.
Pagkatapos ng almusal, naglakad ako sa loob ng malaking bahay.
Sinunod ko ang karamihan sa mga utos niya. Ngunit nang makarating ako sa dulo ng pasilyo, nakita kong bahagyang nakabukas ang ipinagbabawal na silid.
Mula sa loob ay may narinig akong mahinang pag-iyak ng isang bata.
Napahinto ako.
Muli kong naalala ang sinabi ng Boss na huwag akong papasok. Ngunit mas malakas ang tunog ng paghikbi kaysa sa takot ko sa kanyang galit.
Dahan-dahan kong itinulak ang pinto.
Sa loob ay may isang batang lalaki na nakaupo sa sahig, yakap ang mga tuhod at nanginginig.
Nang makita niya ako, mabilis siyang umatras.
“Huwag mo akong saktan,” bulong niya.
Lumuhod ako sa harap niya.
“Hindi kita sasaktan. May pagkain ka ba?”
Umiling siya.
Lumabas ako, kumuha ng tinapay at gatas, saka bumalik.
Tahimik niyang tinanggap ang mga iyon.
Habang kumakain siya, napansin ko ang mga pasa sa kanyang braso.
“Sino ang gumawa niyan?”
Hindi siya sumagot.
Maya-maya, narinig namin ang mabilis at mabibigat na hakbang mula sa labas.
Bumukas ang pinto at lumitaw ang Boss, nagliliyab sa galit ang kanyang mga mata.
“Sinabi kong huwag kang papasok dito!”
Tumayo ako at hinarangan ang bata.
“Gutom siya.”
“Lumabas ka.”
“Hindi.”
Nanigas ang buong silid.
Kahit ang mga tauhan sa likod niya ay tila nakalimutang huminga.
Lumapit siya sa akin, ngunit hindi ako umatras.
“Alam mo ba kung sino ang batang iyan?” tanong niya.
“Hindi. Pero alam kong may nanakit sa kanya.”
Biglang napayuko ang bata at mahigpit na kumapit sa damit ko.
“Siya ang anak ng kapatid kong namatay,” malamig na sabi ng Boss. “At mula nang dalhin siya rito, ayaw niyang magsalita kung sino ang nananakit sa kanya.”
Tiningnan ko ang mga pasa sa kanyang braso, saka ang takot na takot niyang mukha.
“Kung gayon, hindi niya kailangang magsalita ngayon. Ako na lang ang mananatili sa tabi niya.”
“Hindi mo nauunawaan ang panganib.”
“Hindi ko rin nauunawaan kung bakit nakakulong siya rito.”
Sa unang pagkakataon, nawalan ng sagot ang Boss.
Ngunit bago pa siya makapagsalita, biglang naglabas ang bata ng isang munting piraso ng papel mula sa kanyang bulsa at iniabot iyon sa akin.
May guhit doon ng isang lalaking may peklat sa mukha at suot ang kaparehong singsing na nakita ko kaninang umaga sa kamay ng pinakapinagkakatiwalaang tauhan ng Boss.
Itinaas ko ang papel.
Ngunit kasabay nito ay may malakas na putok na narinig mula sa ibaba.
Nagsigawan ang mga tao sa labas.
Agad akong hinila ng Boss sa likod niya habang bumunot naman ng mga baril ang kanyang mga tauhan.
Tumakbo papasok ang isang bantay, duguan ang kanyang balikat.
“Boss, pinasok tayo! At ang nagbukas ng gate para sa kanila ay… isa sa sarili nating mga tao!”
Bago pa niya matapos ang kanyang pangungusap, marahang itinuro ng bata ang lalaking nakatayo sa likod ng Boss.
Siya ang lalaking may peklat sa mukha at suot ang singsing na nasa kanyang guhit.
“Siya po,” nanginginig na sabi ng bata.
“Siya ang pumatay kay Mama.”
BAHAGI 3
Sa sandaling sabihin ng bata ang mga salitang iyon, biglang tumahimik ang buong silid.
Ang lalaking may peklat ay namutla, ngunit mabilis niyang hinablot ang baril ng bantay sa tabi niya.
Bago pa niya maitutok iyon sa amin, itinulak ako ng Boss kasama ang bata sa likod ng malaking mesa.
Sunod-sunod na putok ang umalingawngaw sa pasilyo.
Mahigpit kong niyakap ang bata at tinakpan ang kanyang mga tainga.
Hindi ako marunong matakot para sa sarili ko, ngunit nang makita kong nakatayo sa harap namin ang Boss upang protektahan kami, biglang bumilis ang tibok ng puso ko.
“Huwag kang lalabas!” sigaw niya bago sumugod palabas kasama ang kanyang mga tauhan.
Nanginginig ang bata sa mga bisig ko.
“Ate, mamamatay ba siya?”
Hindi ko alam kung bakit, ngunit masakit marinig ang tanong.
Hinawakan ko ang kanyang pisngi.
“Hindi. Masama ang ugali ng Boss, pero matigas ang ulo niya. Hindi siya basta mamamatay.”
Lumipas ang ilang minuto na tila napakahaba.
Unti-unting humina ang ingay sa labas.
Pagkatapos ay bumukas ang pinto.
Bumalik ang Boss na may sugat sa balikat, ngunit nakatayo pa rin siya.
Nakaposas na ang lalaking may peklat at ang ilan pang taksil na tauhan.
Agad na tumakbo ang bata palapit sa kanya.
“Tito!”
Saglit na natigilan ang Boss bago lumuhod at niyakap ang kanyang pamangkin.
Iyon ang unang pagkakataon na nakita kong nawala ang lamig sa kanyang mukha.
“Ligtas ka na,” mahina niyang sabi. “Hindi ka na niya masasaktan.”
Habang inilalabas ng mga tauhan ang mga taksil, ipinaliwanag ng bata ang lahat.
Ang lalaking may peklat pala ang dating kanang kamay ng yumaong ama niya.
Siya ang lihim na nakipagsabwatan sa kalabang grupo upang angkinin ang negosyo at kapangyarihan ng pamilya.
Nang matuklasan iyon ng ina ng bata, pinatahimik niya ito at pinalabas na aksidente ang pagkamatay.
Pagkatapos, palihim niyang tinatakot ang bata upang hindi magsalita.
Kaya pala ayaw pumasok ng bata sa silid na iyon at ayaw makipag-usap kahit kanino.
Nanatili siyang nakakulong dahil inakala ng Boss na iyon lamang ang paraan upang maprotektahan siya.
Tumingin ako sa Boss.
“Mali ang paraan mo.”
Kumunot ang kanyang noo.
“Ano?”
“Hindi mo mapoprotektahan ang bata sa pamamagitan ng pagkukulong sa kanya. Mas lalo lang siyang natatakot.”
Walang sinuman sa mga tauhan ang nangahas magsalita sa kanya nang ganoon, ngunit hindi siya nagalit.
Sa halip, yumuko siya at tumingin sa kanyang pamangkin.
“Pasensya ka na. Akala ko sapat nang ilayo ka sa panganib.”
Dahan-dahang hinawakan ng bata ang kanyang kamay.
“Ayos lang po. Basta huwag ninyo na po akong iiwan mag-isa.”
Nang gabing iyon, ginamot ng doktor ang sugat ng Boss.
Naupo ako sa tabi niya habang tahimik siyang nakahiga.
“Bakit hindi ka umalis?” tanong niya.
“Saan ako pupunta?”
“Maaari kang bumalik sa pamilya mo. Tapos na ang utang nila. Hindi na nila kailangan ang proteksiyon ko.”
Tinitigan ko siya.
“Pinalayas mo ba ako?”
Bigla siyang bumangon kahit masakit ang kanyang balikat.
“Hindi iyon ang sinabi ko.”
“Pero gusto mo akong umalis?”
Hindi siya agad sumagot.
Sa unang pagkakataon, tila nahirapan ang makapangyarihang Boss na magsalita.
“Hindi.”
“Kung gayon, dito ako.”
Muli siyang nahiga at tumingin sa kisame.
“Bakit?”
Nag-isip ako nang mabuti.
Noon, wala akong pakialam kung saan ako nakatira o sino ang kasama ko.
Ngunit ngayon, ayaw kong mawala ang batang kumakapit sa akin kapag natatakot siya.
Ayaw ko ring makita ang Boss na nasusugatan.
“Hindi ko alam,” sagot ko. “Pero nang lumabas ka kanina, sumakit ang dibdib ko. Akala ko hindi ka na babalik.”
Dahan-dahan siyang lumingon sa akin.
“Iyon ang tinatawag na pag-aalala.”
“Masakit pala iyon.”
“Oo.”
“Ayoko.”
Bahagya siyang ngumiti.
“Wala kang magagawa. Kapag nagsimula kang magkaroon ng pakialam sa isang tao, hindi mo na madaling mapipigilan.”
Kinabukasan, dumating ang mga magulang ko.
Nang malaman nilang nahuli na ang mga taong naniningil sa kanila at nabayaran na ang lahat ng utang, nais nila akong isama pauwi.
Hinawakan ako ng aking ina.
“Anak, tapos na ang kasunduan. Maaari ka nang sumama sa amin.”
Bago ako makasagot, lumapit ang Boss.
“Hindi siya aalis.”
Nagulat ang lahat.
“Ang kasal ay ginawa lamang upang bayaran ang utang,” sabi ng aking ama. “Wala na kaming obligasyon sa inyo.”
Tumigas ang panga ng Boss.
“Hindi ko siya itinuturing na obligasyon.”
Tumingin siya sa akin at, sa unang pagkakataon, wala ang kanyang karaniwang pag-uutos sa tinig.
“Mananatili lamang siya kung gusto niya.”
Tahimik akong tumingin sa aking mga magulang.
Noon, madali nila akong ipinagpalit upang iligtas ang aking nakababatang kapatid.
Hindi ako galit, ngunit wala na rin akong dahilan upang bumalik sa bahay na iyon.
“Dito ako mananatili.”
Naluha ang aking ina.
“Dahil mahal mo na ba siya?”
Napatingin ako sa Boss.
Mukhang kalmado siya, ngunit mahigpit ang pagkakakuyom ng kanyang kamay.
“Hindi ko pa lubos na nauunawaan ang pagmamahal,” sagot ko. “Pero gusto kong makasama siya at ang bata. Ayokong masaktan sila. At gusto kong umuwi siya nang ligtas gabi-gabi.”
Biglang tumalikod ang Boss.
Akala ko ay nagalit siya, ngunit nakita kong namula ang kanyang mga tainga.
Pagkaalis ng mga magulang ko, ipinatawag niya ang lahat ng tauhan.
“Mula ngayon, walang sinuman ang magpapapasok o magpapalabas kay Madam nang hindi nagpapaalam sa akin.”
Kumunot ang aking noo.
“Sinabi mong mananatili ako dahil gusto ko.”
“Tama.”
“Kung gayon, maaari akong lumabas.”
“May kasama kang bantay.”
“Ayoko.”
“Dalawang bantay.”
“Boss!”
“Tatlo.”
Napabuntong-hininga ako.
Hindi talaga nagbago ang pagiging makapangyarihan at mahigpit niya.
Ngunit nang gabing iyon, nakita kong nakahanda na ang isang bagong silid para sa bata sa tabi ng amin.
May mga laruan, libro, at malalaking bintana.
Hindi na ito nakakandado.
Makalipas ang ilang buwan, unti-unting bumalik ang ngiti ng bata.
Tinawag niya akong “Mama” sa unang pagkakataon habang sabay kaming naghahanda ng almusal.
Nabitawan ng Boss ang hawak niyang tasa nang marinig iyon.
“Ano ang itinawag mo sa kanya?” tanong niya.
“Mama,” masayang sagot ng bata. “At kayo po si Papa.”
Namula ang Boss at nagpanggap na walang narinig, ngunit buong araw siyang nakangiti.
Nang gabi ring iyon, iniabot niya sa akin ang isang maliit na kahon.
Sa loob ay may simpleng singsing.
“Nagpakasal tayo dahil sa utang,” sabi niya. “Ngayon, gusto kitang pakasalan ulit dahil pinili mo ako.”
Kinuha ko ang singsing at pinagmasdan iyon.
“Kailangan ko bang sumunod sa lahat ng utos mo kapag pumayag ako?”
“Oo.”
“Kung gayon, ayoko.”
Nanigas ang kanyang mukha.
Napatawa ang bata sa likod namin.
Lumapit ako at hinawakan ang kamay ng Boss.
“Papayag ako kung makikinig ka rin sa akin.”
Ilang sandali niya akong tinitigan bago siya bumuntong-hininga.
“Sige.”
Ngumiti ako at isinuot ang singsing.
“At bawal mo na akong utusan ng mga kakaibang bagay tungkol sa ice cream.”
Bigla siyang nabulunan.
Mula noon, hindi na kailanman binanggit ng Boss ang nangyari noong unang gabi namin, at mahigpit niyang ipinagbawal ang malalaking gunting sa buong bahay.
Ngunit sa likod ng kanyang malamig at makapangyarihang anyo, siya rin ang lalaking tahimik na naghihintay sa akin tuwing gabi, humahawak sa aking kamay habang natutulog, at tinitiyak na ligtas kaming tatlo.
Hindi ko alam kung kailan eksaktong nagsimulang matutong magmahal ang puso kong dating walang nararamdaman.
Ang alam ko lamang, sa tahanang una kong pinuntahan bilang kabayaran sa utang, natagpuan ko ang unang pamilyang tunay na pumili at nagmahal sa akin.